Economics

คอร์รัปชันกับการพัฒนาประชากร

December 7, 2011

อย่างที่เคยโพสต์ข้อมูลไว้ในโพสต์ก่อนๆว่า ดัชนีการพัฒนามนุษย์ (Human Development Index: HDI) เป็นดัชนีที่สำคัญมากอันหนึ่งในการวัด “คุณภาพชีวิต” ของประชากรในประเทศนั้นๆ HDI คำนวนจากระดับคุณภาพการศึกษา สาธารณสุขพื้นฐาน และรายได้ต่อหัวประชากร นักเศรษฐศาสตร์บางกลุ่มเชื่อว่ากุญแจสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจในระยะยาวอยู่ที่คุณภาพชีวิตของประชากร ไม่ใช่การลงทุนในเทคโนโลยีหรือตึกรามอาคารสูง เพราะประเทศหมายถึงคน และคนคือผู้ช่วยกันสร้างความเจริญ

ดัชนีภาพลักษณ์คอร์รัปชัน (Corruption Perception Index : CPI) ให้นิยามของคอร์รัปชันว่าหมายถึงการหาผลประโยชน์ส่วนตัว (Private) จากสิ่งที่ควรจะเป็นผลประโยชน์ของส่วนรวม (Public) ซึ่งหากมองในมุมเศรษฐศาสตร์การคอร์รัปชันจึง “น่าจะ” มีความสัมพันธ์โดยตรงต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชากรในสังคม เพราะในท้ายที่สุดส่วนรวมจะต้องเป็นผู้แบกรับภาระต้นทุนของคอร์รัปชันไว้โดยทั่วกัน เช่น แม้พ่อค้าจะเป็นคนจ่ายใต้โต๊ะด้วยเงินตัวเอง แต่ราคาที่เขาขายย่อมบวกค่าใต้โต๊ะเอาไว้แล้วซึ่งก็คือเงินภาษีที่ต้องเสียมากขึ้น

หรือหากกล่าวในภาพที่กว้างกว่างนั้น การคอร์รัปชัน คือการสูญเสียทรัพยากรที่ควรจะเป็นของส่วนรวมทุกคน ไปกับเรื่องที่เป็นผลประโยชน์ส่วนตัวของคนไม่กี่คน

แล้วการคอร์รัปชันสัมพันธ์กับการพัฒนาประชากรจริงไหม ?

นิตยสาร The Economist นำค่า HDI มาจับคู่ความสัมพันธ์เทียบกับ CPI ปีล่าสุด (2011) ได้ผลลัพธ์ออกมาเป็นที่น่าสนใจว่าในกลุ่มประเทศที่มีการคอร์รัปชันสูง (CPI ต่ำกว่า 4) CPI กับ HDI ไม่มีความสัมพันธ์ระหว่างกันอย่างมีนัยยะสำคัญเท่าใดนัก เช่น คองโก มี HDI ต่ำ ขณะที่ เวเนซุเอล่า มี HDI สูง

แต่ในกลุ่มประเทศที่มีการคอร์รัปชันระดับปานกลางถึงต่ำ (CPI สูงกว่า 4) จะพบความสัมพันธ์ระหว่าง CPI-HDI ไปในทิศทางเดียวกันอย่างเห็นได้ชัด นั่นคือ ประเทศที่มีคอร์รัปชันต่ำกว่าจะมีการพัฒนามนุษย์สูงกว่า

เป็นที่ควรสังเกตด้วยว่า CPI นั้นหมายถึงดัชนี “ภาพลักษณ์” คอร์รัปชัน หมายความว่ามันสะท้อนเพียง “ภาพ” ที่สังคมโลกมองแต่ประเทศ ซึ่งอาจตรงมากหรือน้อยกับระดับการคอร์รัปชันจริงๆที่เกิดขึ้นก็ได้ เพราะการสร้างมาตรวัดคอร์รัปชันอย่างเป็นระบบไม่สามารถทำได้จริง ดังนั้น CPI จึงยังเป็นมาตรวัด “เท่าที่จะเป็นไปได้” มากที่สุดในสังคมโลกวันนี้

ตัวเลขของไทย (ปี 2011) คือ
HDI = 0.682
CPI = 3.4

จากความสัมพันธ์นี้ เราอาจกล่าวได้ว่าการคอร์รัปชันกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากรค่อนข้างมีความสัมพันธ์ในทิศทางเดียวกัน แต่ข้อมูลเหล่านี้ไม่ได้บอกเราว่าอะไรเป็นเหตุอะไรเป็นผล หรือทั้งสองสิ่งต่างส่งผลต่อกันและกัน เพราะหลายสิ่งในโลกนี้ไม่ได้สัมพันธ์กันเป็นเส้นตรงเสมอไป (เช่น ทองคำราคาสูงคนเลยแห่ไปซื้อเก็งกำไร และเมื่อคนยิ่งแห่ไปซื้อราคาทองก็ยิ่งสูงขึ้น)

คนส่วนมากมักมองว่าคอร์รัปชันคือสาเหตุที่ทำให้สังคมด้อยพัฒนา (ซึ่งก็เป็นจริง) แต่ในเวลาเดียวกันระดับคุณภาพชีวิตคนในสังคมก็อาจเป็นเหตุให้เกิดคอร์รัปชันง่ายได้เช่นกัน (ดูข้อถกเถียงกรณีเงินเดือนตำรวจชั้นผู้น้อย หรือกรณีเงินเดือนคณะรัฐมนตรีสิงคโปร์ เป็นตัวอย่าง)

หากเราเชื่อว่าปัญหาคอร์รัปชันและการพัฒนาสังคมมีความสัมพันธ์ต่อกันและกันทั้งสองด้าน การแก้ปัญหาก็อาจต้องทำหลายอย่างคู่ขนานกันไป

อ้างอิง : http://www.economist.com/blogs/dailychart/2011/12/corruption-and-development

โพสต์เก่าที่เกี่ยวข้อง:
ดัชนีการพัฒนามนุษย์ http://www.whereisthailand.info/2011/06/hdi/
ทุนมนุษย์กับการพัฒนาเศรษฐกิจ http://www.whereisthailand.info/2011/09/democ-econ-dev/

Readery — ร้านหนังสือออนไลน์