Environment

ไฟป่าและการเผาไร่ไทยอยู่ที่ไหนบ้าง?

March 15, 2012

ช่วงหน้าแล้งของทุกปีเราจะได้ยินข่าวเรื่องไฟป่าและเผาไร่ในประเทศไทยอยู่เสมอ แต่จริงๆแล้วเรามีไฟไหม้เยอะเป็นพิเศษในช่วงหน้าแล้งหรือไม่? แค่ไหน? และไฟป่าเกิดขึ้นในบริเวณไหนบ้าง?

ภาพจากดาวเทียม[2] Terra (EOS AM-1) และ Aqua (EOS PM-1) ของ NASA[3, 4] ช่วงปี 2002-2011 เผยให้เห็นว่าช่วงเดือนมีนาคมเป็นเดือนที่มีปริมาณไฟป่าและการเผาไร่เยอะที่สุดในรอบปี ดังจะเห็นจากจำนวนจุดแดงที่แสดงตำแหน่งของไฟในภาพด้านซ้าย ที่หายไปเกือบหมดในช่วงฤดูฝน (ภาพขวา) แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น จุดสีแดงไม่สามารถแยกแยะได้ว่าเป็นไฟจากไฟป่าหรือการเผาไร่ทางการเกษตร

ในขณะเดียวกันเรามักได้ยินข่าวเรื่องหมอกพิษหนาแน่นในเวลาใกล้เคียงกันทุกปี ในปีนี้มีรายงานว่าเฉพาะในจังหวัดเชียงใหม่ มีผู้ป่วยจากหมอกควันในหลัก 2,000 คน/วัน[1] หลายคนจึงเชื่อว่ามีความเป็นไปได้สูงที่ไฟป่าจะมีความสัมพันธ์กันกับการเกิดหมอกพิษ

อย่างไรก็ตาม ดังที่เรามักพูดเสมอว่าการมีความสัมพันธ์ในทางสถิตินั้น ไม่จำเป็นต้องเป็นเหตุ-ปัจจัย ต่อกันเสมอไป (Correlation does not imply Causation) ดังนั้นไฟป่าหรือการเผาไร่นาอาจเป็นเพียงสาเหตุหนึ่งของหมอกควันพิษ ยังมีปัจจัยอื่นๆที่เป็นไปได้อีกมาก เช่น การปล่อยควันเสียจากยานพาหนะ โรงงานอุตสาหกรรม หรือโรงไฟฟ้า นอกจากนี้ลักษณะภูมิอากาศเดือน มี.ค.ก็มีลักษณะที่เอื้อต่อทั้งการเกิดไฟป่าและควันพิษ เนื่องจากขาดฝนที่ให้ความชุ่มชื้นและชำระล้างควันพิษ อีกทั้งลมที่สงบและพื้นที่แนวแอ่งกะทะทำให้ควันพิษไม่สามารถถูกพัดไปได้จึงได้ถูกสะสมอยู่ในภาคเหนือ

ด้วยเหตุนี้ แม้เราจะรู้แน่ว่าไฟป่าและการเผาไร่นาเป็น “ปัจจัยหนึ่ง” ของปัญหาหมอกควันพิษ อย่างไรก็ตามสิ่งที่ควรทำต่อไปคือการศึกษาค้นคว้าอย่างเป็นระบบว่าไฟป่าสร้างหมอกควันพิษมากหรือน้อยแค่ไหน และมีปัจจัยอื่นที่สำคัญอีกหรือไม่ที่ทำให้เกิดหมอกควันพิษเช่นกัน

อ้างอิงข้อมูล:

[1] http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1330219375&grpid&catid=19&subcatid=1906
[2] http://svs.gsfc.nasa.gov/vis/a000000/a003800/a003869/index.html
[3] http://terra.nasa.gov/
[4] http://www.nasa.gov/mission_pages/aqua/
  • http://twitter.com/beskung สาระดี วันละ 1 นาที

    เผากันทำไม ปลูกยางไม้ยืนต้นกันเถอะ

Readery — ร้านหนังสือออนไลน์