Culture

สงกรานต์ ไม่ใช่ปีใหม่ไทยเท่านั้น​

April 13, 2012

๏ ฉนำไทมปีใหม่สังขารล่อง
อยู่ที่ไหนก็พี่น้องผองสหาย
ให้อยู่เย็นอยู่ยังทั้งใจกาย
อย่ารู้คลายสงสัยในความรู้!

สงกรานต์ในเขมร ถือเป็นปีใหม่เขมร มีก่อนไทย

ศิลาจารึกเขมรสมัยเมืองพระนคร ระบุชัดเจนว่าสงกรานต์มีแล้วในราชสำนัก ตั้งแต่ราวหลัง พ.ศ. 1600 ขณะนั้นบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยาในไทยอยู่ปลายยุคทวารวดียังไม่มีกลุ่มชนเรียกตัวเองว่า“คนไทย” และยังไม่มีรัฐอยุธยา, รัฐสุโขทัย มีแต่พวกสยามพูดตระกูลภาษาไทย-ลาว เป็นประชากรชั้นล่างๆของบ้านเมืองสมัยนั้น

ราชสำนักกัมพูชายุคแรกๆนับถือศาสนาพราหมณ์ มีพราหมณ์ประกอบประเพณีพิธีกรรมที่ได้แบบแผนจากอินเดียโดยตรง เช่น สงกรานต์ หลังจากนั้นก็แพร่หลายไปยังบ้านเมืองโดยรอบ เช่น ลาว, ไทย

ราชสำนักอยุธยา สืบมาจากราชสำนักขอมเมืองละโว้ (ลพบุรี) ที่เป็นเครือญาติใกล้ชิดราชสำนักเขมรที่นครวัด, นครธม

สมัยแรกๆในราชสำนักอยุธยาใช้ภาษาเขมร แล้วมีพิธีกรรมตามแบบราชสำนักเขมร โดยประสมประสานกับพิธีกรรมดั้งเดิมของตระกูลไทย-ลาวบ้าง
ครั้นนานไปเมื่อเปลี่ยนใช้ภาษาไทยสื่อสารในชีวิตประจำวัน ก็ยกย่องภาษาเขมรเป็นราชาศัพท์เพื่อรักษาจารีตขอมไว้

ประเพณีพิธีกรรมในราชสำนักอยุธยาจึงทำตามราชสำนักกัมพูชาที่นับถือศาสนาพราหมณ์มาก่อน แล้วเอามาปรับใช้บ้างให้เหมาะสม เช่น ถือน้ำพระพัทธ์, อินทราภิเษก, สงกรานต์, ฯลฯ

สงกรานต์ จึงไม่ใช่ปีใหม่ไทยเท่านั้น แต่เป็นปีใหม่เขมร, ปีใหม่ลาว, ปีใหม่พม่า ด้วย เพราะรับแบบแผนจากแขกอินเดียเหมือนๆกัน

อ้างอิงข้อมูล:

ภาพและข้อมูลจาก อ.สุจิตต์ วงษ์เทศ
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=263530373740039&set=a.104937836265961.8603.100002492350802&type=1
  • AV

    จีนสิบสองปันนาก็มีสงกรานต์ครับ

Readery — ร้านหนังสือออนไลน์