เหรียญรางวัลโอลิมปิควิชาการมีผลอย่างไรต่อวิทยาศาสตร์ของประเทศ? (ตอบ: ไม่ค่อยมี) เราทุกคนคงเคยได้ยินเรื่องราวและตำนานของเหล่าเยาวชนไทยมากมายที่เข้าร่วมแข่งขันวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์โอลิมปิคระดับนานาชาติ หลายท่านอาจจะมองเหรียญที่ห้อยคอเหล่า “อนาคตของชาติ” และอดไม่ได้ที่จะฝากความหวังอนาคตทางวิทยาศาสตร์ของชาติไว้กับเยาวชนเหล่านี้ อย่างไรก็ตาม ความคาดหวังที่ว่าจำนวนเหรียญโอลิมปิคที่แต่ละประเทศได้รับจะเป็นตัวบ่งชี้การพัฒนาผลงานทางวิทยาศาสตร์นั้นสมเหตุสมผลหรือไม่? ในบทความนี้ เราจะมาพิจารณาความสัมพันธ์ของจำนวนเหรียญโอลิมปิคที่แต่ละประเทศได้รับกับผลงานทางวิทยาศาสตร์ ความสัมพันธ์ (Correlation) คือค่าทางสถิติที่จะบอกว่าข้อมูลสองตัวมีความเกี่ยวข้องกันอย่างไร เช่น หากเราหาความสัมพันธ์ระหว่างอายุและอัตราการตาย เราก็จะพบว่าอัตราการตายของมนุษย์เพิ่มขึ้นเมื่ออายุเพิ่มขึ้น หมายความว่าอายุมีความสัมพันธ์โดยตรงต่ออัตราการตาย หากเราหาความสัมพันธ์ระหว่าง ค่า HDL ในกระแสเลือดกับอัตราการเกิดโรคหัวใจ เราอาจจะพบว่าผู้ที่มีค่า HDL มากกลับมีอัตราการเป็นโรคหัวใจน้อย หากเราหาความสัมพันธ์ระหว่าง จำนวนเงินที่แทงหวยกับเลขที่ออก เราอาจพบว่าไม่มีความสัมพันธ์ใดๆทั้งสิ้นและการที่เราเพิ่มเงินที่แทงไม่ได้ทำให้หวยออกเลขที่เราต้องการมากขึ้น ทั้งนี้ การพบว่าข้อมูลสองชนิดมีความสัมพันธ์กันไม่ได้จำเป็นว่าข้อมูลจำเป็นต้องเป็นเหตุเป็นผลซึ่งกันและกัน (Correlation does not imply causation) ในขณะที่อายุอาจจะส่งผลโดยตรงต่อความเสี่ยงต่อโรคภัยที่จะนำไปสู่การเสียชีวิต แต่การที่พยายามเพิ่มค่า HDL ในเลือดไม่จำเป็นที่จะทำให้ไม่เป็นโรคหัวใจ ในทางกลับเราอาจจะพบว่าผู้ที่มีค่า …