อุณหภูมิของกรุงเทพฯ ระหว่าง 2525-2555
Environment

กรุงเทพร้อนขึ้นจริงหรือ?

May 3, 2012

ช่วงหน้าร้อนเป็นช่วงที่เราได้ยินคนบ่นร้อนกันมากขึ้นทุกๆ ปี บ้างก็ว่ามันร้อนขึ้นเป็นเพราะอิทธิพลจากโลกร้อน บ้างก็ว่าเป็นเพราะยานพาหนะที่เพิ่มขึ้น บ้างก็ว่าเป็นเพราะการตัดไม้ทำลายป่า ในขณะที่บางคนก็บอกว่าร้อนเหมือนกันทุกๆ ปี ไม่รู้จะบ่นไปทำไม แต่ว่าในความเป็นจริงแล้วประเทศไทยร้อนขึ้นจริงหรือ?

Continue reading →

Palm-Dor
Culture

ไทย และ รางวัลปาล์มทองคำ

April 19, 2012

ภาพยนตร์จัดเป็นศิลปะแขนงหนึ่งและเป็นที่ทราบกันดีว่าเวทีประกวดภาพยนตร์ในระดับโลกที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งคือเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ เทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์จัดเป็นประจำทุกปีตั้งแต่ ค.ศ. 1946 ที่เมืองคานส์ ประเทศฝรั่งเศส นับได้ว่าเป็นเทศกาลภาพยนตร์ที่เก่าแก่ มีชื่อเสียง และได้รับการยอมรับมากที่สุดแห่งหนึ่ง ผู้กำกับภาพยนตร์จากทั่วโลกต่างส่งผลงานของตัวเองมาเปิดตัวในงานนี้ทุกปี คณะกรรมการตัดสินการประกวดนั้นคัดเลือกจากศิลปินนานาชาติระดับ “ปรมาจารย์” ซึ่งล้วนเป็นผู้ได้รับการยอมรับในวงการศิลปะภาพยนตร์ทั้งสิ้น [1] เรียกได้ว่าการจะผ่านด่านการแข่งขันจนได้รับรางวัลจากเทศกาลนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย และรางวัลสูงสุดของเทศกาลแห่งนี้ชื่อ รางวัลปาล์มทองคำ รางวัลปาล์มทองคำ (Palme d’Or) เป็นรางวัลสูงสุดของเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ โดยมีการใช้ชื่อนี้เป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1955 (ปีก่อนหน้านั้นใช้ชื่ออื่น) หลายคนอาจไม่ทราบว่ามีผู้กำกับจากประเทศไทยเคยได้รับรางวัลแห่งเกียรติยศนี้แล้ว 1 ท่าน นั่นคือคุณ อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล จากภาพยนตร์เรื่อง ลุงบุญมีระลึกชาติ (Uncle Boonmee Who Can Recall His Past …

Continue reading →

songkran2012
Culture

สงกรานต์ ไม่ใช่ปีใหม่ไทยเท่านั้น​

April 13, 2012

๏ ฉนำไทมปีใหม่สังขารล่อง อยู่ที่ไหนก็พี่น้องผองสหาย ให้อยู่เย็นอยู่ยังทั้งใจกาย อย่ารู้คลายสงสัยในความรู้! สงกรานต์ในเขมร ถือเป็นปีใหม่เขมร มีก่อนไทย ศิลาจารึกเขมรสมัยเมืองพระนคร ระบุชัดเจนว่าสงกรานต์มีแล้วในราชสำนัก ตั้งแต่ราวหลัง พ.ศ. 1600 ขณะนั้นบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยาในไทยอยู่ปลายยุคทวารวดียังไม่มีกลุ่มชนเรียกตัวเองว่า“คนไทย” และยังไม่มีรัฐอยุธยา, รัฐสุโขทัย มีแต่พวกสยามพูดตระกูลภาษาไทย-ลาว เป็นประชากรชั้นล่างๆของบ้านเมืองสมัยนั้น ราชสำนักกัมพูชายุคแรกๆนับถือศาสนาพราหมณ์ มีพราหมณ์ประกอบประเพณีพิธีกรรมที่ได้แบบแผนจากอินเดียโดยตรง เช่น สงกรานต์ หลังจากนั้นก็แพร่หลายไปยังบ้านเมืองโดยรอบ เช่น ลาว, ไทย ราชสำนักอยุธยา สืบมาจากราชสำนักขอมเมืองละโว้ (ลพบุรี) ที่เป็นเครือญาติใกล้ชิดราชสำนักเขมรที่นครวัด, นครธม สมัยแรกๆในราชสำนักอยุธยาใช้ภาษาเขมร แล้วมีพิธีกรรมตามแบบราชสำนักเขมร โดยประสมประสานกับพิธีกรรมดั้งเดิมของตระกูลไทย-ลาวบ้าง ครั้นนานไปเมื่อเปลี่ยนใช้ภาษาไทยสื่อสารในชีวิตประจำวัน ก็ยกย่องภาษาเขมรเป็นราชาศัพท์เพื่อรักษาจารีตขอมไว้ ประเพณีพิธีกรรมในราชสำนักอยุธยาจึงทำตามราชสำนักกัมพูชาที่นับถือศาสนาพราหมณ์มาก่อน แล้วเอามาปรับใช้บ้างให้เหมาะสม เช่น ถือน้ำพระพัทธ์, …

Continue reading →

crime-GDP
Social

ศีลธรรม GDP และอาชญากรรม

April 11, 2012

บ่อยครั้งที่สังคมมักเชื่อว่าการส่งเสริมศีลธรรมจะทำให้คนในสังคมเป็น “คนดี” และหวังต่อไปว่าการเพิ่มจำนวนคนดีจะช่วยลดเรื่องไม่ดีต่างๆ ลง (คอรัปชั่น อาชญากรรม ฯลฯ) แต่ปัญหาของแนวคิดนี้คือเราไม่สามารถชั่ง ตวง วัด ความเป็น “คนดี” ของผู้คนได้ อีกทั้งการเป็นคนดีในแง่มุมหนึ่งก็อาจเป็นคนเลวในอีกแง่มุมหนึ่งได้เช่นกัน (เช่น โจรที่เลวก็อาจเป็นพ่อที่ดีได้ในคนเดียวกัน) ดังนั้นการมุ่งส่งเสริมศีลธรรมเพื่อหวังจะช่วยแก้ปัญหาสังคมนั้นอาจยังต้องเป็นข้อถกเถียงกันต่อไป เนื่องจากไม่สามารถหาหลักฐานข้อมูลทางสถิติมาสรุปได้ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเชิงประจักษ์จากสำนักงานป้องกันยาเสพติดและปราบปรามอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UN Office on Drugs and Crime; UNODC) ชี้ให้เห็นว่าจริงๆ แล้วการลดอาชญากรรมอาจจะไม่ใช่เรื่องซับซ้อนขนาดนั้น แผนภาพนี้แสดงอัตราการโจรกรรมรถยนต์ (กราฟสีส้ม) ในช่วงปี 2005 – 2010 เทียบกับ % การเปลี่ยนแปลงของ GDP (สีเทา) …

Continue reading →

religion-state-HDI
Social

รัฐศาสนาช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิต?

April 10, 2012

ในหลายประเทศ รัฐบาลเข้ามามีบทบาทในการกำหนดศาสนาประจำชาติ ให้ความสำคัญกับบางศาสนาเป็นพิเศษในฐานะศาสนาประจำชาติ (เช่น กำหนดให้วันสำคัญทางศาสนาเป็นวันหยุดราชการ) ภายใต้ความเชื่อว่าศาสนาสอนให้คนเป็นคนดี ช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตประชากร คำถามที่เราควรถาม คือ ความเป็นรัฐศาสนาช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตหรือไม่? อย่างไร? ซึ่งควรอภิปรายด้วยแผนที่รัฐศาสนาในโลก (ซ้าย) และ แผนที่แสดงคุณภาพชีวิตประชากรที่วัดด้วยดัชนีคุณภาพประชากร (Human Development Index หรือ HDI; ขวา) แม้เราจะเชื่อว่าศาสนาจะมีส่วนช่วยให้บุคคลหนึ่งๆ เป็นคนดี แต่การกำหนดนโยบายของชาติจำเป็นต้องใช้มากกว่าความศรัทธา ต้องใช้ข้อมูลที่วัดได้และพิสูจน์ได้ ทั้งนี้อาจเป็นที่ถกเถียงกันได้ว่า HDI ไม่ได้วัดความเจริญทางจิตใจหรือคุณธรรม แต่ความดี คุณธรรม ความสุข หรือความเจริญทางจิตใจนั้นเป็นเรื่องที่จับต้องไม่ได้และวัดให้เป็นรูปธรรมได้ยาก ต่างจากอายุขัย การศึกษา และรายได้เฉลี่ย ที่สามารถวัดได้เป็นตัวเลขชัดเจน จึงสามารถนำมาใช้กำหนดนโยบายการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในชาติได้อย่างเป็นรูปธรรม ท่านผู้อ่านที่สนใจหัวข้อ “การวัดความสุข” ในชาติ …

Continue reading →

interest-spread.001
Finance

ส่วนต่างดอกเบี้ยเงินกู้-เงินฝาก

April 4, 2012

ว่ากันว่าดอกไม้ที่บานได้รวดเร็วและคงทนที่สุดโดยไม่ต้องดูแลรดน้ำพรวนดินใส่ปุ๋ยคือ “ดอกเบี้ย” ดอกเบี้ย (Interest) คือผลตอบแทนที่ได้รับเพิ่มขึ้นจากการลงทุนโดยคำนวณเป็นอัตราร้อยละต่อปี อัตราดอกเบี้ยในทางเศรษฐศาสตร์นั้นสะท้อนมูลค่าของเวลา (Time Value) ซึ่งจัดเป็นทรัพยากรอย่างหนึ่ง และสะท้อนมูลค่าของเงินซึ่งสัมพันธ์โดยตรงกับอัตราเงินเฟ้อ (เงินเฟ้อคือสภาวะที่เงินมีมูลค่าถูกเมื่อเทียบกับสินค้าและบริการ) ด้วยเหตุนี้ การบริหารจัดการระดับอัตราดอกเบี้ยจึงเป็นเครื่องมือหนึ่งในการบริหารจัดการเงินเฟ้อ โดยในประเทศไทยนั้นดำเนินการโดย คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) ซึ่งจัดตั้งขึ้นมาพร้อมกับธนาคารแห่งประเทศไทย ตามพระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2485 โดยกำหนดให้ กนง. ประกอบด้วย ประธานคณะกรรมการ คือผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย, รองประธานกรรมการ คือรองผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยฝ่ายเสถียรภาพการเงิน พนักงานอาวุโสของธนาคารประเทศไทยอีก 1 คน และบุคคลผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกอีก 4 คน มีกำหนดการประชุมตัดสินอัตราดอกเบี้ยนโยบายซึ่งอิงจากอัตราดอกเบี้ยซื้อคืนพันธบัตร 1 วัน (RP1) ทุกรอบ 2 เดือน …

Continue reading →

april-fools.001
Culture

คนไทยกับการอ่าน

April 1, 2012

เรา – ผู้อ่านหลายๆท่านอาจทราบมาบ้างว่าคนไทยมีนิสัยอ่านหนังสือกันน้อย การศึกษาพบว่าคนไทยมีการอ่านหนังสือเฉลี่ย 1.568 ชั่วโมงต่อวัน หรือ 94 นาทีต่อวัน ผู้ที่อายุน้อยกว่า 20 ปี มีเวลาอ่านเฉลี่ยต่อวันมากที่สุด เฉลี่ย 115 นาทีต่อวัน ส่วนอายุมากกว่า 49 ปีขึ้นไป อ่านน้อยที่สุด เฉลี่ย 75 นาทีต่อวัน สำหรับการศึกษาสูงกว่าปริญญาตรี มีเวลาอ่านเฉลี่ยต่อวันมากที่สุด เฉลี่ย 116 นาทีต่อวัน ส่วนระดับประถมน้อยที่สุด เฉลี่ย 76 นาทีต่อวัน อาชีพนักเรียน นิสิต นักศึกษา และผู้ว่างงาน มีเวลาในการอ่านเฉลี่ยต่อวันมากที่สุด เฉลี่ย 113 นาทีต่อวัน …

Continue reading →

Ig-starbucks
Economics

คนไทยกับสตาร์บัคส์

March 22, 2012

เชื่อว่าผู้อ่านทุกท่านคงรู้จักร้านกาแฟสัญชาติอเมริกันยี่ห้อ “สตาร์บัคส์” กันเป็นอย่างดี บางท่านอาจเป็นแฟนอย่างเหนียวแน่น ขณะที่บางท่านอาจไม่ชื่นชอบสักเท่าไหร่ ซึ่งก็เป็นเรื่องนานาจิตตังของแต่ละคน แต่คงไม่มีใครปฏิเสธว่ากาแฟสตาร์บัคส์นั้นได้รับความนิยมไม่น้อยในประเทศไทย ร้านสตาร์บัคส์สาขาต่างๆ พลุกพล่านไปด้วยผู้คนเสมอ หลายครั้งที่เราเห็นคนต่อแถวยาวเหยียดเพื่อซื้อเครื่องดื่มสตาร์บัคส์ในวันที่จัดโปรโมชั่น

แล้วจริงๆ คนไทยบริโภคกาแฟสตาร์บัคส์มากหรือน้อยแค่ไหน?

Continue reading →

Energy-consumption-by-sector
Economics

การใช้พลังงานไทยอยู่ตรงไหน?

March 19, 2012

การใช้พลังงานไทยอยู่ตรงไหน? จากที่ประเทศไทยอยู่ตรงไหนได้เคยนำเสนอไปแล้วว่าประเทศเราพึ่งพลังงานจากพลังงานเชื้อเพลิงฟอสซิลเป็นส่วนมากและมีการนำเข้าพลังงานถึงกว่า 50%[1] พลังงานเหล่านี้เรานำไปใช้ในส่วนไหนกันบ้าง? จากการศึกษาในปี 2005 [2] พบว่าประเทศไทยมีการใช้พลังงานทั้งสิ้นเทียบเท่าน้ำมัน 53 ล้านตัน โดยแบ่งออกเป็น อุตสาหกรรม 38.1 % การคมนาคมทางบก 27.8% การคมนาคมอื่นๆ 5.9% เกษตรกรรม 5.4% การพาณิชย์ และ บริการสาธารณะ 4.6% ที่อยู่อาศัย 16.1% อื่นๆ 2.1% สำหรับสัดส่วนการใช้พลังงานของประเทศอื่นๆมีดังนี้ Other Countries Energy use by sector Total Final Consumption (million metric …

Continue reading →

smog.001
Environment

ไฟป่าและการเผาไร่ไทยอยู่ที่ไหนบ้าง?

March 15, 2012

ช่วงหน้าแล้งของทุกปีเราจะได้ยินข่าวเรื่องไฟป่าและเผาไร่ในประเทศไทยอยู่เสมอ แต่จริงๆแล้วเรามีไฟไหม้เยอะเป็นพิเศษในช่วงหน้าแล้งหรือไม่? แค่ไหน? และไฟป่าเกิดขึ้นในบริเวณไหนบ้าง? ภาพจากดาวเทียม[2] Terra (EOS AM-1) และ Aqua (EOS PM-1) ของ NASA[3, 4] ช่วงปี 2002-2011 เผยให้เห็นว่าช่วงเดือนมีนาคมเป็นเดือนที่มีปริมาณไฟป่าและการเผาไร่เยอะที่สุดในรอบปี ดังจะเห็นจากจำนวนจุดแดงที่แสดงตำแหน่งของไฟในภาพด้านซ้าย ที่หายไปเกือบหมดในช่วงฤดูฝน (ภาพขวา) แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น จุดสีแดงไม่สามารถแยกแยะได้ว่าเป็นไฟจากไฟป่าหรือการเผาไร่ทางการเกษตร ในขณะเดียวกันเรามักได้ยินข่าวเรื่องหมอกพิษหนาแน่นในเวลาใกล้เคียงกันทุกปี ในปีนี้มีรายงานว่าเฉพาะในจังหวัดเชียงใหม่ มีผู้ป่วยจากหมอกควันในหลัก 2,000 คน/วัน[1] หลายคนจึงเชื่อว่ามีความเป็นไปได้สูงที่ไฟป่าจะมีความสัมพันธ์กันกับการเกิดหมอกพิษ อย่างไรก็ตาม ดังที่เรามักพูดเสมอว่าการมีความสัมพันธ์ในทางสถิตินั้น ไม่จำเป็นต้องเป็นเหตุ-ปัจจัย ต่อกันเสมอไป (Correlation does not imply Causation) ดังนั้นไฟป่าหรือการเผาไร่นาอาจเป็นเพียงสาเหตุหนึ่งของหมอกควันพิษ ยังมีปัจจัยอื่นๆที่เป็นไปได้อีกมาก …

Continue reading →

Readery — ร้านหนังสือออนไลน์